تحقیقات گوناگون صورت گرفته بر روی میزان درآمد افراد جامعه، حکایت از این دارد که بـاگذشت زمان، نه تنها سطح درآمد از حرکتی نزولی برخوردار شده است [13]. با شکل گیری چنین شرایطی، طبیعی است که افراد در عرصه رقابت های اجتماعی ناعادلانه تلاش کنند تـا از طریـقمسیرهای غیرقانونی به اهداف خود دست یابند [12][17].
درهر حال فساد رشد اقتصادی در هر کشور را کند میکند زیرا انگیزه سـرمایه گـذاری را چـهبرای سرمایه گذاران داخلی و چه برای سرمایه گذاران خارجی کاهش می دهد [27]. البته چنانچه یک اراده و توان سیاسی برای اجرای مقررات لازم وجود داشـته باشـد مـی تـوان فسـاد اداری راکنترل و محدود کرد [14].
در این راستا برای افزایش آگاهی مردم نسبت به عملکرد مسئولان پیرامون مبارزه با فسـاد ، تعیین شاخص هایی که نمایانگر وضعیت کشـورها در ایـن رابطـه باشـد، امـری ضـروری اسـت. شاخص هایی از قبیل شاخص درک یا تصور از فساد (CPI)، شاخص نسبت رشوه (BR)، شاخص تجارت بین الملل (BI)، شاخص راهنمای ریسک بـین الملـل (ICRG)، شـاخص گـزارش رقابـتجهانی (GCR) و شاخص شفافیت بین الملل (TI) از جمله این شـاخصهـا بـرای معـین نمـودنوضعیت کشور ها هستند[10].
پیشگیری از فساد
پژوهش های صورت گرفته نشان می دهد که گرایش بعضی افراد به فساد اداری مـنعکس کننـدهارزش ها و هنجارهای اجتماعی جامعه ای است که در آن رشد و نمو یافتـه انـد [29]. در واقـع بـهعنوان تجزیه و تحلیل نهایی، این دولـت هـا و مؤسسـات دولتـی هسـتند کـه بایـد برنامـه هـا و سیاست های ضد فساد مختص جامعه خود را انتخاب بکنند[24]. باید اذعـان داشـت کـه امـروزهمطالعات تئوریکی کمی در زمینه اینکه چگونه راهکارهای رسمی می توانند منجر به کاهش اثرات سطوح مختلف فساد شوند موجود است[28].
محققان در زمینه رویکردهای تحقیقاتی متداول در پیشگیری از فساد اداری بـه چهـار گـروهاشاره می کنند. اول رویکردهای علمی که به شناخت چیستی پدیده فساد و چگونگی مبارزه با آن پرداخته می شود. دوم رویکردهای تجربی که با بهره گیری از تجربه ها در جهت پیشگیری از بـروزفساد گام بردارد. سوم رویکردهای ارزشی که با مراجعه به منابع اسلامی مبانی پیشگیری و مبارزه با فساد اداری استخراج می گردد و در نهایت رویکرد تطبیقی که استفاده از تجربیات سایر کشورها را مورد توجه قرار می دهد[15].
با توجه به رویکردهای مذکور منظور از سیستم پیشگیرانه این است که نظام تمرکز یافته در کشف موارد فساد و تنبیه متخلفین به سیستم بازدارنده عوامل فساد تجهیز گردد. یکی از مهم ترین اجزاء این سامانه پیشگیرانه، عامل فرهنگ سازمانی است [18][30].
مدل مفهومی پژوهش
با عنایت به اهداف در نظر گرفته شده برای پژوهش و بر اساس دسـته بنـدی عوامـل فرهنگـی، هفت عامل مهم فرهنگی در مدل ارائـه شـده در نمـودار 1 کـه مـی تواننـد از بـروز فسـاد اداریپیشگیری کنند مشخص شده است. نحوه جهت گیری هر کدام از ایـن عوامـل در پیشـگیری ازبروز فساد اداری با توجه به کارکرد های فرهنگ بیان شده است.

نمودار 1. مدل مفهومی پژوهش و مؤلفه های فرهنگی
روش پژوهش
روش تحقیق حاضر از جنبه هدف کاربردی و نیز توسع های و از نظر ماهیـت توصـیفی پیمایشـیاست. در این پژوهش ابتدا مدل های فرهنگ سازمانی از ادبیات نظـری اسـتخراج و سـپس طـیمصاحبه عمیق با 30 نفر از متخصصـان اداری بـه روش دلفـی، شـاخص هـای مـرتبط بـا فسـاداستخراج گردیده است. جامعه آماری نیز از بین متخصصین اداری شهر تهران انتخاب شده اسـتو به دلیل نامحدود بودن حجم جامعه، به شکل نمونه برداری تصادفی طبقه ای، تعداد 373 نفر به عنوان حجم نمونه برگزیده شده اند.
در این پژوهش به منظور جمع آوری داده ها از طرح پرسشنامه استفاده شده اسـت . بـه کمـکپرسشنامه اهم نمونههای هنجاری و رفتاری از عوامل فرهنگی استخراج شده اند. به منظور برآورد پایایی یا قابلیت اعتماد پرسشنامه نیز از روش آلفای کرانباخ به وسیله نرم افزار spss استفاده شده است. آلفای کرانباخ برای این پرسشنامه 765/0 میباشد. همچنین به منظور سنجش روایی و یـااعتبار پرسشنامه اقداماتی از قبیل دریافت نظرات اصلاحی خبرگان صورت گرفته است.
یافتههای پژوهش
بر مبنای نتایج آمار توصیفی، از بین 373 نفر از افرادی که به پرسشنامه پاسخ دادند 47% مـرد و53% زن بودند که 30% آن ها مجرد و 70% آن ها متأهل هستند.
یافته های استنباطی پژوهش که به کمک آزمون ال. اس. دی و آزمون نیومن ـ کولز بدسـتآمده است نشان می دهد که ارزش های سازمانی با 27% و کنترل رفتار و شکل دادن به الگوهـایرفتاری مناسب با 21% بیشترین تأثیر را روی کاهش فساد اداری دارنـد و همچنـین شـیوه هـای انگیزشی با 4% به عنوان کم اثرترین عامل بر کاهش فساد اداری تشخیص داده شدهاند.
به منظور مقایسه دو به دو عوامل فرهنگی مؤثر بر فساد اداری به کمک آزمـون ال.اس. دی، در سطح اطمینان 95% جدول 1 ارائه می شـود . بـا توجـه بـه مقـادیر بدسـت آمـده تنهـا سـطحتاثیرگذاری عوامل ارزش های فردی و کنترل رفتار را می توان یکسـان در نظـر گرفـت و میـزانتاثیرگذاری باقی عوامل از یکدیگر متفاوت هستند.
جدول شماره ی 2 نیز آزمون نیومن ـ کولز است و عوامل تأثیرگذار را بـر مبنـای سـطح اثـرگذاریشان گروه بندی کرده و به ترتیب عوامـل ارزش هـا ی سـازمانی، جامعـه پـذیری و هویـتبخشی، کنترل رفتار و ارزش های فردی، ارزشهای بنیادین و در آخر عامل شیوه هـا ی انگیزشـیبر فساد اداری تاثیرگذار تشخیص داده شده اند.

جدول 1. مقایسه دو به دویی عوامل فرهنگی مؤثر در کاهش فساد اداری
بازه اطمینان 95% سطح
اطمینان اختلاف
میانگین (J) تیمار (I) تیمار
کران بالا کران پایین 0/483 -0/651 0 -0/567 ارزشهای سازمانی ارزش های فردی
0/324 -0/156 0
0/026
0/698 0/24 شیوههای انگیزشیارزشهای بنیادینکنترل رفتار 0/179 0/011 0/095 0/067 -0/1 -0/016 -0/183 -0/351 0 -0/267 جامعه پذیری و هویت بخشی 0/891 0/723 0 0/807 شیوههای انگیزشی ارزش های سازمانی
0/747 0/578 0 0/662 ارزشهای بنیادین 0/635 0/466 0 0/55 کنترل رفتار 0/384 0/216 0 0/3 جامعه پذیری وهویت بخشی 0/06 -0/228 0/.001 -0/144 ارزشهای بنیادین شیوه های
انگیزشی
-0/172 -0/34 0
0 -0/256 کنترل رفتارجامعه پذیری و هویت بخشی -0/423 -0/591 -0/507 -0/027 -0/196 0/009 -0/11 کنترل رفتار ارزش های
بنیادین
-0/27 -0/446 0 -0/362 جامعه پذیری و هویت بخشی -0/166 -0/334 0 -0/25 جامعه پذیری و هویت بخشی کنترل رفتار

جدول 2. گروه بندی عوامل بر اساس آزمون نیومن – کولز
alpha = 0.05 گروه بندی بر اساس تعداد تیمار 5 4 3 2 1 2/201 373 شیوه های انگیزشی نیومن

آزمون

کولز

نیومن

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

آزمون

کولز

2/346 373 ارزش های بنیادین 2/441 373 ارزش های فردی 2/458 373 کنترل رفتار 2/709 373 جامعه پذیری و هویت بخشی 3/009 373 ارزش های سازمانی 1/00 1/00 0/698 1/00 1/00 سطح اطمینان با توجه به جداول بالا یافته های تحقیق در قالب موارد زیر ذکر می شود:


پاسخ دهید